De wandelaar en zijn schaduw, filosofie van het parareligieuze leven
Boek is verschenen bij uitgeverij Gompel&Scavina in september 2025
Het boek bespreekt de toestand van de Europese religie aan de hand van Kierkegaard, Nietzsche, Camus en anderen. Er wordt een non-theistisch religieus denken beschreven dat uitgaat van het bestaans-en zijnsmysterie en de contemplatie daarvan en wat een alternatief zou kunnen zijn voor het voor velen ongeloofwaardig geworden christendom.
De wandelaar en zijn schaduw. Filosofie van het parareligieuze leven – Gompel&Svacina
Filosofiegewijs 20 – De wandelaar en zijn schaduw | 9789463715867 | Arnold Ziegelaar |… | bol
Is bij mij met korting te bestellen via arnoldziegelaar@online.nl.
Besprekingen/recensies
Benny Madalijns op de website van Belgisch Humanistisch verbond
“Ook zonder God blijft het bestaan een raadsel: dat er iets is en niet niets, dat wij bewustzijn hebben, dat schoonheid en geweld, leven en dood naast elkaar bestaan. Deze vragen laten zich niet oplossen door wetenschap alleen. Ziegelaar weigert echter om deze onverklaarbaarheid te vullen met metafysische aannames. Voor humanisten is dit een herkenbare positie: het erkennen van grenzen aan verklaringen zonder ze te overschrijden.
Verdieping betekent hier niet het vinden van zin, maar het leren uithouden van het ontbreken ervan. Niet-weten is geen tekort, maar een fundamentele menselijke conditie. Daarmee sluit Ziegelaars benadering aan bij een kritisch, niet-triomfalistisch humanisme.
Een van de sterkste kanten van De wandelaar en zijn schaduw is de impliciete kritiek op wat men comfortabel atheïsme zou kunnen noemen: een houding waarin het ontbreken van God wordt gecompenseerd door welzijn, autonomie en persoonlijke groei. Hoewel deze waarden binnen het humanisme essentieel zijn, waarschuwt Ziegelaar ervoor dat zij existentiële vragen ook kunnen neutraliseren.
Het boek pleit niet voor somberheid, maar voor ernst: de bereidheid om het bestaan niet te reduceren tot wat werkt of rendeert. Dat maakt het denken ongemakkelijk, maar ook waardevol voor humanisten die hun levensbeschouwing niet willen beperken tot ethiek en welzijn alleen.”
Rene van Delft op BOL.COM
Net als in ‘Aardse Mystiek’, maar specifieker uitgewerkt, ontwikkelt Arnold Ziegelaar hier de mogelijkheid van een religieuze instelling en ervaring, die onafhankelijk is van waarheidclaims. Dit in tegenstelling tot de gebruikelijke godsdiensten en andere metafysische constructies.
Het verloop van de geschiedenis wordt uitvoerig en doorleefd uiteengezet. In de laatste eeuwen hebben onze intellectuele vermogens de overhand genomen en het geloof in een bovennatuurlijke wereld, in een absolute context die zin geeft, onderuitgehaald. Hij legt uit hoe bij Kierkegaard het Christendom verre van vanzelfsprekend wordt, en alleen in een vertwijfeling nog een connectie met God mogelijk lijkt. Hoe met Nietzsche God als reële optie verdwijnt, wat leidt tot een nihilisme dat Nietzsche probeert te overwinnen. En hoe zelfs die mogelijke overwinning wordt losgelaten in het daaropvolgende absurdisme van Camus en anderen.
Dan benoemt en beschrijft Ziegelaar een volgende stap in onze Europese cultuur, waar hij zichzelf deels in herkent: het futilisme. Het gemis is er nog – hij beschouwt de religieuze aanleg als gegeven voor het menselijke – maar het gevoel van crisis ontbreekt. Of God nu dood is of niet, het leven gaat door. De poging een zingevend kader te onderbouwen wordt opgegeven, maar zonder de dramatische lading van eerdere visies. Erkend wordt dat uiteindelijk alles nietig is, vergankelijk, futiel, in dit grotendeels onpersoonlijke universum. Zelfs het heroïsch bedoelde protest tegen de zinloosheid wordt hedentendage ironisch gerelativeerd.
Op zich al boeiend, maar gelukkig is hier het laatste woord niet mee gezegd. Wat Ziegelaar het bestaans- en zijnsmysterie noemt (respectievelijk dat er sowieso iets bestaat en dat wij ons dit bewust zijn) geeft aanleiding om zonder dubieuze theorie het bijzondere van het leven als geheel te ervaren (in negatieve dan wel positieve zin). De uitwerking hiervan is een persoonlijke, maar in principe herkenbare onderzoekingstocht hoe ‘ultieme’ (niet te reduceren) aspecten samenhangen: ruimte, tijd en bewustzijn. Dit noemt hij ‘innigheid’, ‘bij-elkaar-horen-in-onderscheid’. Met behulp van concrete ervaringen en poëzie met name van en over natuur, geeft hij gestalte aan deze vorm van religie in de zin van betekenis onderkennen in relatie tot het ultieme.
Een bevlogen pleidooi voor zinnige contemplatie, voor een religie zonder kerk of leer, die ons ontvankelijk maakt voor het eindeloos inspirerende zwijgen van wat is.
NARTHEX Vakblad voor levensbeschouwing en educatie jaargang 24 nr.4
Ger van der Heijden
ln De wandelaar en zijn schaduw nodigt Arnold Ziegelaar de lezer uit tot een filosofische wandelïng langs de randen van religie, existentie en contemplatie. De boektitel verwijst naar Friedrich Nietzsches Der Wanderer und sein Schatten, het tweede deel van zijn hoofdwerk Menschliches, Allzumenschliches. ln een tijd waarin traditionele religies voor velen hun zeggingskracht hebben verloren en het seculiere denken vaak tekortschiet in het bieden van zingeving, verkent Ziegelaar een derde weg: het parareligieuze leven. Dit is geen geloofssysteem, maar een levenshouding die het mysterie van het bestaan erkent zonder dogma’s of theïsme. Zlegelaar stelt dat de mens van nature zowel religieus als intellectueel is, maar dat deze twee dimensies in de moderne tijd uit balans zijn geraakt. Het intellect heeft de overhand gekregen, wat leidt tot gevoelens van vervreemding, nihilisme en absurdisme. Door denkers als Kierkegaard, Nietzsche en Camus te betrekken, toont hij hoe deze crisis filosofisch is verwoord en hoe zij ons kan aanzetten tot herbezinning. Zijn antwoord is geen terugkeer naar religieuze instituties, maar een pleidooi voor aardse mystiek: een diepe verbondenheid met natuur, kosmos en innerlijk bewustzijn. ln deze mystiek kunnen we innigheid ervaren met de dingen, de ander en het ondoorgrondelijke. Ziegelaar schrijft met een rustige ernst, afwisselend filosofisch en poëtisch, en nodigt uit tot reflectie zonder te overtuigen. Het boek is geen gemakkelijke kost, maar juist daarin schuilt zijn kracht. Het vraagt van de lezer om zelf te wandelen, te dwalen en te denken. Voor wie zoekt naar een levensbeschouwelijke verdieping buiten de gebaande paden, biedt de wandelaar en zijn schaduw een waardevolle gids. Het is een boek dat niet voorschrijft maar opent – een filosofische metgezel voor wie de schaduw durft te ontmoeten.
NBD Biblion Recensie
De wandelaar en zijn schaduw, Een diepgaande uiteenzetting over het parareligieuze leven en aanverwante filosofische aspecten. Arnold Ziegelaar onderzoekt hoe de individuele mens betekenis en spiritualiteit kan vinden in de wereld om hem heen, buiten de traditionele religieuze kaders om. Daarvoor analyseert hij de rol van persoonlijke ervaringen en reflecties in het vormgeven van een parareligieuze levenshouding. Ziegelaar gaat uit van het idee dat elk mens wezenlijk religieus en intellectueel is, maar dat in de moderne maatschappij het intellectuele de overhand neemt. Hij ziet een parareligieuze levenswijze als een manier om de disbalans te herstellen. Zeer intelligent en uitvoerig geschreven, met enkele gedichten. Geschikt voor een geoefende lezersgroep.
Filosoof Eric Bolle
” Een mooi boek. Tegelijk heel diepzinnig en heel toegankelijk. Het meest ben ik getroffen door de manier waarop poëzie wordt ingezet. Het begrip van en de uitleg over het futilisme vind ik ook een prachtige vondst.”
Recensie Margot van Kempen
De wandelaar en zijn schaduw, Filosofie van het parareligieuze leven Arnold Ziegelaar
In de huidige Europese samenleving waarin de wetenschap uitmaakt hoe wij tegen de wereld aankijken, heeft de mens volgens Ziegelaar geen steun meer aan het Christendom. Gaf het geloof tot het einde van de 19e eeuw antwoorden op de grote vragen des levens, nadat Nietzsche God had dood verklaard verloren we geleidelijk de grond onder ons bestaan. Vertwijfeling, nihilisme en absurdisme bleven over. Ziegelaar beschrijft in enkele stappen de ontwikkelingen in het Europees denken op dit gebied in de laatste twee eeuwen en leidt de lezer vervolgens naar de huidige tijd waarin de mens, behept met zowel een religieus als een intellectueel wezen, zich staande probeert te houden in een natuur die ons vijandig is en tegelijkertijd wonderschoon. Het zich een kunnen voelen met die natuur op ‘geluksmomenten’ staat tegenover het gevoel van leegte en verlatenheid dat ook regelmatig toeslaat. Volgens Ziegelaar is kunst een prachtig middel om deze heftige gevoelens die aan religieuze ervaringen doen denken uit te drukken of te ervaren. Aan de hand van verschillende gedichten illustreert hij hoe die ervaringsmomenten waarin het feit doordringt dat men bestaat en even onderdeel mag zijn van het mysterie dat de wereld bestaat, de mooie momenten zijn dat het leven als zinvol wordt ervaren.
Het boek kent een mooie opbouw door bij een beschrijving van religie beginnend, via de denkers als Kant, Kierkegaard, Nietzsche en Sartre uit te komen bij het resulterende bestaans- en zijnsmysterie, die zonder god niet op te lossen zijn. Ongeacht de wetenschappelijke ontwikkelingen is er ook nu nog geen antwoord op de vragen waarom er iets is en niet niets, waarom de wereld zo is als die is, en waarom wij als mensen bewustzijn hebben. De huidige (niet Christelijke) mens moet zich toch door het leven zien te slaan. Het boek beoogt niet een zelfhulpboek te zijn voor mensen die op zoek zijn naar de zin van het leven, maar geeft -ook aan de hand van Ziegelaar’s persoonlijke ervaringen- wel een feest van herkenning, wat in zichzelf als troostend ervaren kan worden. Ik vind het daarmee een bijzonder mooi boek omdat het naast alle interessante filosofische informatie die het bevat, ook appelleert aan mijn persoonlijke bestaanservaringen. In de afwerking voor publicatie had het boek wel wat meer liefde mogen krijgen (van Gompel &Svacina), want het wemelt van de typo’s. Hopelijk worden die er in een tweede druk alsnog uitgehaald.
De tweespalt van de tijd
…the flow of time reveals itself as the inseparable and ceaselessly active union of Being and Non- Being.
In dit artikel (Tijdschrift Streven, juni 2025) onderzoek ik wat ik noem de tweespalt van de tijd die voor ons als wezens in de tijd wezenlijk is. Dit onderzoek vindt plaats aan de hand van opmerkingen van de Deense filosoof S. Kierkegaard (1813-1855) en aan de hand van gedichten van de Nederlandse dichteres M. Vasalis (1909-1998).
De tweespalt van de tijd – Streven
Achter conflict wacht vrede
In dit artikel (april 2025) exploreer ik de vragen wat oorlog is en waarom hij, ondanks mijn pacifistische inborst, mij fascineert. Deze vragen onderzoek ik via ervaringen van schrijvers die hem aan den lijve hebben ondervonden zoals Celine, Remarque, Trakl, Wittgenstein en Levinas. Oorlog veroorzaakt chaos, pijn, vernietiging en dood vooral bij mensen die geen oorlog willen. Hij brengt nabijheid bij de gronddimensies van het menselijk bestaan, bij het bestaansmysterie en bij de medemens. Een ervaring die ons herinnert aan vrede. De mens kan de oorlog verleren door met anderen vreedzaam de contemplatie van leven en dood te zoeken.
jrg. 35 nr. 2: Oorlog en vrede – Filosofie-Tijdschrift
Filosofie als radicale reflectie
Tijdschrift Streven, 15-01-2025
Het theoretische is voor de filosoof een diepe eigen beleving en daarom is filosofie niet theoretisch in de moderne zin dat het louter een consistent stelsel van abstracte proposities is. Theorie in de oorspronkelijke betekenis is beschouwing en reflectie die door het levend zijn als denkende openheid voor zelf en wereld wordt opgeroepen en doorleefd.
https://streventijdschrift.be/filosofie-als-radicale-reflectie
Meditaties over de dood
In Tijdschrift-Filosofie verschenen (nov. 2024) artikel over de rol van de eigen dood in het leven en de filosofische vraag hoe we ons tot de eigen dood kunnen verhouden. Er worden verhoudingen beschreven als vijandschap, bevrijding, urgentie gevend aan het leven, onverschilligheid, eenwording met de vergankelijkheid, hoop op een hiernamaals.
jrg. 34 nr. 6: De dood als maatstaf – Filosofie-Tijdschrift
Vervuld door het onzegbare
Over drie gedichten van Paul van Ostaijen
In dit artikel, verschenen in het tijdschrift Streven, leg ik verbinding tussen filosofie, poëzie en mystiek door bespreking van een drietal gedichten van de Vlaamse dichter Paul van Ostaijen (1896-1928). Deze gedichten drukken mijns inziens ervaringen van aardse mystiek uit: het onzegbare van de dingen en de oorspronkelijke dimensies van de wereld en de verwondering en de verbijstering die daarmee gepaard gaat. Het onzegbare zegt zich paradoxaal uit in de poëzie. De filosofie probeert paradoxaal te begrijpen dat het bestaan uiteindelijk onbegrijpelijk is.
Vervuld door het onzegbare – Streven (streventijdschrift.be)
De betekenis van het betekenisloze
Artikel over het verschil tussen filosofie en kunst. De kunst kan de betekenisloze onderbouw van betekenis tonen, wat de filosofie niet kan. Dit wordt getoond aan de hand van schilderijen van Cezanne, Kandinsky, Hopper, Kiefer. De ervaring van het landschap zie ik als ‘innigheid’ van zelf en kosmische natuur.
De betekenis van het betekenisloze – Streven (streventijdschrift.be)
Verlatenheid bij Ziegelaar, du Bouchet en Trakl
Artikel van filosoof Eric Bolle over mijn schilderijen in relatie tot dichters Du Bouchet en Trakl. Bolle bespreekt mijn esthetische categorie van het desolate. Het desolate is de ervaring van de uitgestrektheid van ruimte en tijd die aan de basis liggen van ons bestaan en uiteindelijk een diep mysterie zijn.
Verlatenheid bij Ziegelaar, du Bouchet en Trakl – Streven (streventijdschrift.be)
Trouw aan het wezenlijke
jrg. 32 nr. 5: Levenskunst – Filosofie-Tijdschrift
Elke menselijke ervaringswereld is een innigheid van oorspronkelijke dimensies: geen absolute eenheid, geen absolute gescheidenheid, maar een differentiatie die bijeen wordt gehouden. Denken is deze differentiatie en dit bijeenhouden met onderscheidingen benoemen.
Innig is de verhouding van stof en vorm in een voorwerp: we kunnen ze onderscheiden, maar niet scheiden. Innig is de verhouding tussen ruimte en tijd: we kunnen ze onderscheiden, maar niet scheiden. Overal in de ruimte is tijd, waar ruimte is, is tijd en omgekeerd. Innig is ook de verhouding tussen de dingen en de ruimte en tijd waarin ze zijn: zonder dingen geen ruimte en tijd, zonder ruimte en tijd geen dingen. Innig en dynamisch is de verhouding tussen zelf en wereld die beweegt tussen de uitersten van enerzijds vervreemding van en vertwijfeling over en anderzijds verbondenheid met dat wat zich manifesteert aan mij. Ik kan mij niet scheiden van ruimte en tijd: zodra ik bewust ben, ben ik in hen. Ik kan mij niet scheiden van mijn medemens, want zodra ik er ben zijn er anderen en bijzondere anderen (geliefden) en zonder die anderen zou ik niet (kunnen) bestaan.
Het wezenlijke ligt dus niet in mij of buiten mij, maar in mij voor zover ik het ervaar en er betrokken bij ben en buiten mij voor zover het boven mij uitstijgt en mij meeneemt in zijn beweging. Het wezenlijke is dat wat mijn zelf en wereld omvat en doordringt en waarin ze zich onderscheiden. Ik ben onscheidbaar van het wezenlijke en toch kan ik het vergeten en er van vervreemd raken.
Een Filosofie voor moeilijke tijden
Artikel over het stoïcisme van Marcus Aurelius 21-4-2020
https://www.hovobrabant.nl/een-filosofie-voor-moeilijke-tijden
Het wonder van de werkelijkheid
Artikel “Atheïsme en het zijnsmysterie” verschenen in Tijdschrift voor Geestelijk Leven, augustus 2018
https://www.debezieling.nl/het-wonder-van-de-werkelijkheid/
Bericht en discussie naar aanleiding van dit artikel
https://godenenmensen.wordpress.com/2018/09/06/bevrijd-van-de-bezetting-door-het-godsidee/
Oorspronkelijk Bewustzijn
In december 2016 verscheen mijn boek Oorspronkelijk bewustzijn bij ISVW uitgevers.
Oorspronkelijk bewustzijn, Arnold Ziegelaar | 9789491693854 | Boeken | bol
Mensen hebben, zo zeggen we, een materiële, lichamelijke kant en een geestelijke, zielsmatige kant. Van oudsher roept dit onderscheid fundamentele vragen op: hoe verhouden deze twee kanten zich tot elkaar? Is de een tot de ander te reduceren? Op welke wijze kunnen de hersenen bewustzijn voortbrengen? Of kan het onafhankelijk van de hersenen bestaan?In dit boek bekijken we deze vragen vanuit de filosofie. In wat de auteur het neuromane denken noemt wordt, als het over bewustzijn gaat, altijd onmiddellijk over de hersenen gesproken. In dit boek echter staat eerst de vraag ‘Wat is bewustzijn?’ centraal. We onderzoeken bewustzijn door te rade te gaan bij denkers uit oost en west. We komen tot een definitie van bewustzijn, geven fundamentele kenmerken ervan en proberen bewustzijn te begrijpen in relatie tot ruimte en tijd. In het concept van de triniteit wordt de verwevenheid van bewustzijn, ruimte en tijd gedacht.
Ook gaat Oorspronkelijk bewustzijn over de vraag ‘Waardoor wordt bewustzijn verklaard?’ Ziegelaar bespreekt verschillende theorieën uit de hedendaagse philosophy of mind. Hij oefent daarbij fundamentele kritiek uit op het fysicalisme zonder de sterke kanten ervan uit het oog te verliezen. Vervolgens combineert hij de goede kanten van de verschillende posities om te komen tot een positie die naturalistisch dualisme heet: bewustzijn is een volkomen natuurlijk verschijnsel, maar is niet te begrijpen uit alleen fysische processen.
Het boek biedt een fascinerende reis door ons bewustzijn en legt een veld van filosofisch onderzoek open voor de lezer.
Enkele citaten:
De huidige periode in het denken over bewustzijn, kunnen we de periode van de dominantie van het neuromane denken noemen. Dit is een vorm van denken die een obsessief karakter heeft.Telkens als het woord ‘bewustzijn’ of ‘zelf’ valt, wordt vrijwel onmiddellijk overgeschakeld naarhet praten over hersenen of neuronen. Het lijkt taboe over bewustzijn te denken zonder het onmiddellijk over hersenen te hebben.
Het menselijk leven zou niet menselijk zijn als er geen bewustzijn was. Lijden, geluk, herinnering, verwachting, klank, kleur, geur, de dingen, liefde, vreugde, wanhoop, angst, besef van het ultieme of van de dood, zijn mogelijk omdat de mens een ervarend, een bewust wezen is. In die zin is bewustzijn het meest fundamentele van het mens zijn, omdat alles wat we van ons leven ervaren bewustzijn vooronderstelt.
Bewustzijn is een wonder, maar niet bovennatuurlijk, net zoals ruimte en tijd wonderen zijn, maar niet bovennatuurlijk. De natuur zelf is het wonder en dit staat levensgroot voor ons.
Bewustzijn is de plaats van manifestatie en verdwijning, de plaats waar helderheid, aanwezigheid en afwezigheid samenkomen en hun spel spelen. Bewustzijn is begrensde openheid, aanwezigheid van iets tegen de machtige achtergrond van duisternis, verberging en verdwijning.
Bewustzijn als oorspronkelijkheid, als aanwezigheid van iets voor mij, als oerlicht van het zijn, als zelflichtend zelf, is het mysterie dat niet uit iets anders te begrijpen is en wat wijzelf zijn: een intens heldere flakkering van aanwezigheid tussen geboorte en dood. Bewustzijn is gevat in verleden, heden en toekomst, is gecentreerd op een bepaalde plaats in de expanderende ruimte van het universum.
Bewustzijn is geen wonder omdat het zich aan natuurwetten onttrekt, maar omdat het niet uit iets anders te begrijpen is: het is een oorspronkelijke dimensie die verweven is met andere oorspronkelijke dimensies als ruimte, tijd en met de fysische dingen die zich daarin bevinden .
Dat het natuurwetenschappelijk denken veel verklaart, is een goede reden te besluiten tot fysicalisme, ware het niet dat het wellicht niet alles verklaart. Verder moeten we hersenen beschouwen als wat ze zijn: complexe fysische objecten. Er dient een fysicalisme te gelden ten aanzien van de hersenen: ze zijn niets anders dan een complex van fysische processen, een patroon van potentiaalverschillen van het elektrisch veld die zich door neuronen verplaatsen. Het is dus vreemd om te zeggen dat de hersenen bewust zijn, of voelen, of kennen, of beslissingen nemen.
In bewuste wezens komt de natuur tot zichzelf en leert ze zichzelf kennen.De natuur wordt zich van zichzelf bewust en dat proces is in die natuur gefundeerd.
Leesfragment: https://zinweb.nl/filosofie/leesfragment-oorspronkelijk-bewustzijn-van-arnold-ziegelaar/
Filosofisch café Haarlem 15-11-2017 http://www.metwaardenhelen.nl/arnold-ziegelaar
Recensies: https://tasmedes.nl/arnold-ziegelaar-oorspronkelijk-bewustzijn-boekbespreking/
https://godenenmensen.wordpress.com/2017/02/01/kan-bewustzijn-onafhankelijk-van-de-hersenen-bestaan/
https://www.bol.com/nl/p/oorspronkelijk-bewustzijn/9200000052529175/?suggestionType=typedsearch&bltgh=oqjkBEjS95m-n6x7vM1EdQ.1.3.ProductImage
- (301) 12 januari 2017: Arnold Ziegelaar, Oorspronkelijk bewustzijn. (ISVW Uitgevers, 2017)
De filosoof Arnold Ziegelaar verraste in 2015 met zijn mystiek-filosofische boek ‘Aardse mystiek’. Met ‘Oorspronkelijk bewustzijn’ heeft Ziegelaar andermaal een verrassend boek afgeleverd zoals dat zijn gelijke in het Nederlands taalgebied niet kent. Een grondige, ruim 500 pagina’s dikke verhandeling over het raadsel van het bewustzijn. Ziegelaar weet de Continentaal-fenomenologische traditie probleemloos te combineren met de Angelsaksisch-analytische ‘philosophy of mind’. In het eerste deel beschrijft hij de geschiedenis van de bewustzijnsfilosofie vanaf de Oudheid tot nu, en komt hij via Heideggers begrip van ‘Lichtung’ en een uitgebreide fenomenologische analyse tot een originele en bruikbare definitie van bewustzijn. Het tweede deel behandelt een scala aan fysicalistische en non-fysicalistische verklaringen van bewustzijn. Ziegelaars eigen (tussen)positie van ‘naturalistisch dualisme’ ziet bewustzijn als oorspronkelijk fenomeen in het universum: anti-fysicalisme zonder iets bovennatuurlijks. Een on-Nederlands diepgravend werk dat het in zich heeft een standaardwerk te worden. (Dr. T. Smedes)
Aardse Mystiek
In juli 2015 verscheen mijn boek Aardse mystiek bij ISVW uitgevers.
Aardse mystiek, Arnold Ziegelaar | 9789491693557 | Boeken | bol
NBD Biblion Recensie van Taede Smedes (239) 12 oktober 2015: Arnold Ziegelaar, Aardse mystiek: Inleiding in de filosofie van de verwondering (ISVW Publishers, 2015)
Dit boek, het resultaat van HOVO-cursussen die de auteur over dit onderwerp verzorgt, speelt allereerst in op de populaire filosofie van de levenskunst, maar tilt die met dit boek op een hoger plan. Het is een inleiding in de ‘levensfilosofie’, filosofie die vanuit de menselijke ervaringswereld metafysische, antropologische en ethische inzichten verwerft die ook weer voor dat leven bruikbaar zijn. In de eerste hoofdstukken wordt gekeken naar de levensfilosofie van de presocraten, Aristoteles, Stoïcijnen en Epicuristen. In een tweede deel wordt de moderne levensfilosofie besproken aan de hand van begrippen als ontplooiing en voltooiing, en wordt gekeken naar het denken van Heidegger en Nietzsche. In het derde deel komen originele inzichten van de auteur zelf aan de orde, voortbordurend op inzichten uit de voorgaande delen. ‘Aardse mystiek’ draait dan om noties van eenzaamheid, innigheid en voorval (d.w.z. betekenisvolle gebeurtenissen).
“…buitengewoon originele,
mystieke filosofie
met gevoeligheid voor het religieuze,
die de wereld als heilig ervaart,
maar dan zonder God.'”
Recensies:
http://www.nieuwwij.nl/opinie/een-aardse-mystiek-voor-filosofische-zinzoekers/
https://godenenmensen.wordpress.com/2016/08/08/aardse-mystiek-een-kleine-filosofie-van-de-verwondering/
https://www.bol.com/nl/p/aardse-mystiek/9200000037377210/?suggestionType=browse
Een video-interview over Aardse mystiek: https://vimeo.com/149630078
Artikel in iFilosofie: http://www.ifilosofie.nl/homepage/verschenen-edities/16-inhoud/
Lezing over Aardse mystiek bij TU Delft 25-02-2016 https://www.youtube.com/watch?v=-HfyMEtjsrU
Cursus over Aardse mystiek: http://zinnignoord.nl/component/tags/tag/34-mystiek
Publicaties waarin wordt gerefereerd aan Aardse mystiek.
Boek van Taede Smedes, God, Iets of Niets?. AUP, 2016
http://nl.aup.nl/books/9789462983137-god-iets-of-niets.html
http://www.rd.nl/boeken/vervagende-grenzen-tussen-geloof-en-ongeloof-1.1138926
Aan weerszijden afwezigheid, Gerrit Kouwenaar als fundamentele dichter
Artikel gepubliceerd in peer-reviewed tijdschrift over esthetica, november 2014.
http://estheticatijdschrift.nl/wp-content/uploads/sites/175/2014/09/Aanweerszijdenafwezigheid.GerritKouwenaaralsfundamenteledichter.pdf
Eervolle vermelding Van Helsdingen prijs 2012
In 2012 heb ik meegedongen naar de Van Helsdingenprijs 2012 van de Stichting Psychiatrie&Filosofie https://docs.google.com/a/psychiatrieenfilosofie.nl/file/d/1TuF_tmMA0qcR_RmkieI0KiNAxRoViAqiL2tPHZcr_zFcQe5neJuHq_yFk2B1/edit?pref=2&pli=1 met een geschrift op het grensvlak tussen filosofie en psychiatrie. Het geschrift heeft als titel Het Ogenblik en geeft een beschrijving van een innerlijke en levensbeschouwelijke crisis die ik filosofisch probeerde te doordenken en te overwinnen. Ik heb daarvoor een eervolle vermelding gekregen. Elders op deze site is de lezing over Het Ogenblik te lezen (Dier onder de dieren) die ik gehouden heb op het symposium op 8 februari 2013 van de stichting P&F.
Je bent nu hier
Filosofisch werk uit 2006 van Arnold Ziegelaar en Rene van Delft. http://www.freemusketeers.nl/boek/1826/Je%20bent%20nu%20hier
