Agenda zomer en najaar 2018

Emmanuel Kant a dit …

Immanuel Kant – Kritiek van de zuivere rede (1781)

HOVO Leiden 10 colleges vanaf maandag 1 oktober 2018

https://www.universiteitleiden.nl/hovo/collegeaanbod/filosofie-en-theologie/kants-kritiek-van-de-zuivere-rede

Kritik der reinen Vernunft is het hoofdwerk van Immanuel Kant (1724-1804) dat in 1781 voor het eerst verscheen. Het werk betekende een revolutie in de Europese filosofie. De filosofiegeschiedenis werd voortaan ingedeeld in voor en na Kant. Deze collegereeks is een diepgaande, maar toegankelijke inleiding in het complexe gedachtenstelsel van het werk.

We bespreken de tekst van het eerste deel op hoofdlijnen. We gaan in op de zogenaamde ‘copernicaanse wending’: de natuur zoals wij die ervaren, wordt actief gestructureerd door het ik-subject en is daardoor begrijpelijk voor de wetenschap. De werkelijkheid zoals die onafhankelijk van de menselijke ervaring bestaat, is daarmee onkenbaar. We gaan na of deze stelling in het hedendaagse denken nog steeds houdbaar is.

In het tweede deel van de tekst worden door Kant fundamentele beperkingen gesteld aan het vermogen van het denken om de werkelijkheid volledig te begrijpen. Hier ontwikkelt Kant zijn invloedrijke gedachten over kosmologie, psychologie en theologie. We besteden aandacht aan de vraag in hoeverre Kant’s overwegingen nog steeds actueel zijn.

Betoogd wordt dat veel hedendaags filosoferen over het wereldraadsel zijn gedachten nog niet voldoende heeft eigen gemaakt. Hedendaagse herlevingen van de godsbewijzen komen niet voldoende tegemoet aan de kantiaanse kritiek. Weliswaar is de copernicaanse wending in bepaalde opzichten achterhaald, maar zijn gedachten over kosmos, God en de bestaansgrond zijn dat niet. Bij Kant openbaren zich voor het eerst in de westerse filosofie begrenzingen van het denken. Daarmee toont zich indirect het bestaansmysterie: ons denken kan het bestaan niet volledig begrijpen.

 

De weg van het mensenleven

Een filosofisch onderzoek naar zin

HOVO Amsterdam 10 x op maandagavond

http://www.hovo.vu.nl/nl/cursusaanbod/cursusaanbodnajaar2018/filosofie-en-religie/dewegvanhetmensenleven/index.aspx

HOVO Brabant 10 X in Den Bosch op donderdagmiddag

https://www.hovobrabant.nl/cursussen/cursusaanbod/24342-de-weg-van-het-mensenleven

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Filosofie is het al duizenden jaren durende gesprek van de mens met zichzelf. Wat filosofie is, licht op in het filosoferen zelf, bijvoorbeeld in de bezinning op het menselijk bestaan. Filosofie is betrokken op vragen rond zin, zinloosheid en zingeving. In deze collegereeks onderzoeken we de vraag naar zin om tot diepere inzichten te komen die ons helpen om te gaan met de vraag naar zin. We onderzoeken wat we onder ‘zin’ kunnen verstaan en schetsen manieren om zin te ervaren: zelfontplooiing, te bereiken doelen, spel, vriendschap, ouderschap, kunst, religie. We onderzoeken wat er gebeurt als zingeving faalt, bijvoorbeeld door tegenslagen of verlies. We onderzoeken de ervaring van zinloosheid en de vertwijfeling die daaruit voortkomt. We onderzoeken dat wat de grootste uitdaging lijkt te zijn voor het ervaren van zin: de dood, zowel die van anderen als van jezelf. We onderscheiden verschillende verhoudingen tot de dood en laten zien dat de dood niet in tegenspraak is met een zin van het leven. Volgens dat inzicht verdient ook de dwaasheid een belangrijke rol: het vergeten van de vraag naar zin en opgaan in het onmiddellijke leven. Denkers als Aristoteles, Epicurus, Montaigne, Erasmus, Schopenhauer, Kierkegaard, Nietzsche en Heidegger zijn onze gesprekspartners.

 

Het raadsel van het bewustzijn

Seniorenacademie Leeuwarden 7 vrijdagmiddagen

https://www.hovoseniorenacademie.nl/index.php?id=101&tx_seminars_pi1%5BshowUid%5D=852

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Van oudsher wordt de mens onderscheiden in twee aspecten: een lichamelijke, materiële kant en een geestelijke, zielsmatige kant. Dit onderscheid roept fundamentele vragen op: hoe verhouden deze twee aspecten zich tot elkaar? Is de een tot de ander te reduceren? Op welke wijze zou het lichaam (de hersenen) het bewustzijn of de geest kunnen voortbrengen? Kan de geest of het bewustzijn onafhankelijk van het lichaam bestaan?

In deze cursus wordt filosofisch naar deze vragen gekeken. Leidraad zijn twee belangrijke vragen die we over bewustzijn kunnen stellen: Wat is bewustzijn? Waardoor wordt bewustzijn verklaard? We bespreken vooral hedendaagse filosofen uit de Angelsaksische landen. In de laatste decennia herleeft hier de filosofische vraag naar het bewustzijn (philosophy of mind).

In natuurwetenschappelijke kringen is materialisme of fysicalisme de common sense opvatting: bewustzijn is te verklaren uit fysische wetten. Toch is deze opvatting niet zonder problemen. Er zijn belangrijke argumenten die lijken aan te tonen dat het fysicalisme ontoereikend is om bewustzijn te begrijpen en er zijn alternatieve opvattingen.

De cursus is bedoeld voor iedereen die meer inzicht wil krijgen in ons bewustzijn.

 

Denken over religie -HOVO Amersfoort

Van God naar het bestaansmysterie

Deel 1-5 woensdagmiddagen najaar 2018

Denken over Religie – deel 1

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Go to Top