Over drie gedichten van Gerrit Kouwenaar

 

Arnold Ziegelaar

 

Om een gedicht te schrijven zijn er duizend aanleidingen. Maar daar ligt toch altijd iets van een emotie aan ten grondslag, een gevoel, een je plotseling betrokken weten, een stemming, een regel in de krant, opgewekt in het bad zitten en eensklaps weten: dit vlees is er straks niet meer. Een kleine blikseminslag en het is weer voorbij, dat onbeschrijfelijke moment van iets werkelijk door te hebben. En dat onbeschrijfelijke dient dan toch een ding van woorden te worden.[1]

 

1. Poëzie als verwoording van bestaanservaring

Gerrit Kouwenaar is een fundamentele dichter. Uit zijn thema’s en de wijze waarop die worden geëxploreerd, kan men zeggen dat hij bepaalde bestaanservaringen verwoordt. Een ‘bestaanservaring’ is een wijze waarop de mens zichzelf en de wereld ervaart in hun fundamentele dimensies. De aandacht voor bepaalde dimensies, het op de achtergrond zijn van andere en de wijze waarop die dimensies zich in het gedicht verwoorden, bepalen het idioom van een dichter. Bepaalde bestaanservaringen zijn de basis van een dichterschap en dat betekent dat de gedichten ervan doordrongen zijn. De gedichten zijn daarmee een geschikte toegang tot de bestaanservaring van de dichter. De dichter spreekt poëtisch vanuit die ervaringen en de gedichten zijn de van de dichter losgemaakte verwoordingen ervan. Hun zeggingskracht komt voort uit hun vermogen om diepere, zelden geëxpliciteerde lagen van de menselijke ervaringswereld te onthullen[2]. More >